SAÇ SORUNLARININ NEDENLERİ NELERDİR ?
Kılların dökülmesi saçlı deri dışında nadiren görülür ve daha az göze çarpar.Saç dökülmesi hem erkek hemde kadınlarda görülebilir ancak erkeklerde daha belirgindir. Dünyada 50 milyon erkek, 20 milyon kadın saç dökülmesinden şikayetçidir. 25 yaşındaki erkeklerin %25‘inin saçı az da olsa dökülmeye başlar.Bu oran 50 yaşındaki erkeklerde %50’ye çıkar. Saç dökülmesine neden olabilecek pek çok etken vardır.Nedene göre tedavi planı da değişeceğinden saç dökülme tipini belirleyecek en doğru kişi cilt hastalıkları uzmanıdır.
Saç dökülmesine sebep olan bazı etkenler şunlardır:
l Tiroid hastalıkları
l Yüksek ateş, ağır grip
l Beslenme bozuklukları
l Doğum yapma
l Saçlı derinin yanığı
l Stress
l İlaçlar (bazı tansiyon ilaçları, kan incelticiler, antidepresanlar, kalp ilaçları, kanser ilaçları,doğum kontrol hapları ve aşırı dozda A vitamini alımı vs.)
l Bağışıklık sistemindeki bozukluklar
l Yaşlılık
l Genetik ve erkeklik hormonu
l Demir ve çinko eksiklikleri
SAÇ DÖKÜLMESİNİN ÇEŞİTLERİ
1) Normal Saç Dökülmesi: Bütün saçlar doğal olarak yaşam döngülerinin sonunda döküldüklerinden, saç dökülmesi herkeste bir ölçüye kadar normal sayılabilir. Dinlenme evresinde saçın köküyle bağlantısı gevşer ve saç soğanı cilt yüzeyine doğru ilerler.Zaman içinde olağan saç hareketlerinin, yıkama ve fırçalamanın etkisiyle saç kökü daha da gevşer ve saç teli düşer.Bu şekilde günde 50150 saç teli dökülmesi normaldir.Daha sonra aynı saç kökünden yeni bir saç teli çıkar.
2) Fizyolojik Saç Dökülmesi: Bu tip saç dökülmesi genellikle geri dönüşümlüdür. Daha çok yeni doğan bebeklerde veya hamile kadınlarda rastlanır.
3) Androjenik Saç Dökülmesi: Erkeklik hormonlarının genetik olarak hassas saç kökleri üzerinde baskı yapması sonucu oluşan saç dökülmesi türüdür. Saç dökülmesi türleri arasında en sık görülenidir ve erkek tipi saç dökülmesi olarak da bilinmektedir. Saçlı deride testesteronun dihidrotestesterona dönüşümündeki hızlanma ve dihidrotestesteron miktarının artışı normal saç kıllarının büyümeyen cılız vellüs tipi kıllara dönüşümünü sağlar.
4) Alopesi Areata: Saçkıran olarakta bilinir.Daha çok her iki cinsten genç ve orta yaşlı erişkinlerde görülür. Kendiliğinden iyileşir, özel bir tedavi gerektirmez, otoimmünite sorumlu tutulmaktadır. Hastalarda genellikle madeni para büyüklüğünde, 2,5 cm çapında bir yada birkaç tane dairesel olarak saç dökülmesi mevcuttur.
5) Anagen Efflium: Radyasyona veya bazı kimyasal maddelere maruziyet sonrası meydana gelen ani saç dökülmesidir. Daha çok radyoterapi ve kemoterapi uygulanan kanser hastalarında görülür. Kemoterapinin neden olduğu tipte çoğunlukla geri dönüşümlüdür ancak radyoterapi sonucu oluşmuşsa geri dönüşüm hemen hemen imkansızdır.
6) Telogen Efflium: Bazı stres olaylarının sonucunda oluşur.Bu olaylar (bazı duygusal sorunlar, menopoz öncesi dönem, hamileliğe son vermek vs) saçın dinlenme evresinde geçirdiği evreyi kısaltır.
7) Saçlı derinin hastalıkları nedeniyle oluşan saç dökülmesi: Saç köklerine hasar veren bazı hastalıklar mevcuttur.Bunlardan bazıları; deri tümörleri, granülomlar, sistemik lupus eritematozus,skleroderma, liken planus, saç kökünün ciddi bakteriyel,viral ve mantar enfeksiyonlarıdır.
SAÇ SORUNLARININ PSİKOSOSYAL YÖNÜ
İnsan hayatında saçın gözardı edilemeyecek derecede önemli bir sosyal yönü vardır.Çünkü saç kişinin ilk göze çarpan özelliklerindendir.Özellikle erişkinlik dönemi başlarında görülen saç dökülmeleri çok rahatsız edici olabilmektedir.Bir noktadan sonra bu sorun sadece kozmetik problem olmaktan çıkar, ciddi psikolojik problemlere de neden olur.Kişinin kendine güveni kaybolur, kendisi hakkında iç görüşleri hatta bazen kimliği değişebilir.Bu sorunu olan insanlar ayna karşısında daha fazla vakit geçirirler, daha az çekici olduklarını hissederler, yaşlanmaktan korkarlar, kel insanları daha çok fark ederler ve kelliklerini başkalarının kolayca fark edeceklerinden korkarlar. Bazen şapka veya kep giyinmek ihtiyacı hissederler, sakal veya bıyık bırakarak kendilerini rahat hissetmeye çalışırlar. Ciddi derecede saç dökülmesi olan bireyler önceleri panik ve öfke hali yaşarlar, daha sonra bir süre depresyona girerler.Sosyal ortamlardan uzaklaşır, fotoğraflara girmemeye çalışırlar ve belki sonunda sorununu kabullenip çözüm arayışına girer veya bunu önemsememeye başlarlar.
Alıntı